Eigenaar Schaak Tabak over het ondernemen op Texel

Op 1 januari 2024 heeft Schaak een souvenirwinkel overgenomen waar ook rookwaren en loterijproducten werden verkocht. Niet heel veel later moesten supermarkten stoppen met het verkopen van tabak en werd het erg druk in zijn winkel. “Ik besloot om het assortiment te scheiden”, vertelt de tabaksondernemer. “De toeristen die in mijn souvenirwinkel kwamen, voelden zich opgejaagd door een rij rokers of mensen die krasloten kwamen kopen. Dus maakte ik voor mezelf de keuze om de zaak te splitsen zodra ik de kans kreeg. Al snel viel mijn oog op een vrijkomend pand dicht bij een parkeerplaats, supermarkt, slijterij en delicatessenwinkel. Daar heb ik op 1 september 2024 een tabaksspeciaalzaak van 20 vierkante meter geopend.” De andere winkel heeft hij ook nog steeds, maar daar worden nu alleen nog souvenirs verkocht.

Minder last van buitenland
Schaak mag zichzelf gelukkig prijzen. Het ondernemen op een eiland betekent namelijk dat hij minder last heeft van klanten die hun rookwaren over de grens halen. “Mensen moeten veel meer moeite doen om aan tabak uit het buitenland, illegale tabak of namaaksigaretten te komen. Het neemt niet weg dat het nog steeds gebeurt, want ook op Texel is er een groot netwerk dat zijn dagelijkse sigaretten uit het buitenland haalt”, zegt hij. Uiteindelijk mist Schaak nog steeds de helft van zijn klanten, maar de ondernemer is wel de enige in heel Den Burg die tabak verkoopt. “Dit is het grootste dorp van Texel. Inwoners van de kleine omliggende dorpen komen eveneens naar mij toe.”

Weinig extra klandizie door toerisme
Op Texel komen veel toeristen, maar toch levert dit niet veel extra klandizie op. “In het laagseizoen bestaat mijn klantenkring voor 95% uit Texelaars. Toeristen – voornamelijk uit België en het vaste land van Nederland – vormen dan slechts een klein percentage. In de zomer zijn er wat meer vakantiegangers, maar die vormen dan zeker niet de helft van mijn clientèle. Ik denk dat de verhouding ongeveer 70-30 is. Er komen ook veel Duitse toeristen op Texel, maar die kopen hun tabak liever niet hier. Dat is eigenlijk alleen als ze iets vergeten zijn en dan krijgen ze drie keer een hartverzakking. Ten eerste omdat alles hetzelfde is qua kleur, daarnaast de grootte van de pakjes en natuurlijk de prijzen. Als ze hier iets kopen, gaan ze voor het goedkoopste van het goedkoopste”, legt Schaak uit.
Op het Nederlandse eiland doet een aantal producten het opvallend goed. Vooral zware shag, omdat er veel werklui rondlopen. “Denk aan mensen uit de bouw, de agrarische sector of de visserij. De jongeren kopen vaak kleine pakjes Lucky Strike of Marlboro. Wat verder goed loopt, is IQOS van Philip Morris. Bij dit alternatief voor de sigaret wordt de tabak verhit in plaats van verbrand. In sommige landen is dat populairder dan gewone sigaretten. Nederland loopt daarin nog een beetje achter, en dat geldt zeker voor Texel, maar we doen ons best om zoveel mogelijk Texelaars bewust te maken dat roken goedkoper en bewuster kan. Het komt langzaam op”, aldus Schaak.

Bevoorrading via de boot
De bevoorrading van de tabaksspeciaalwinkel gebeurt via een boot, omdat de winkel op een eiland is gevestigd. Je zou verwachten dat dit misschien extra uitdagingen met zich meebrengt en toch is dit niet het geval. “Ik bestel gewoon een dag van tevoren en de volgende ochtend wordt het afgeleverd. Er zit wel een eilandtransporteur tussen, maar daar merk ik eigenlijk niets van. Die zorgt voor een goede levering”, licht Schaak toe. Hoe hij omgaat met piekdrukte? “We hebben een kassasysteem dat bijhoudt wat de voorraad is en daaruit volgt een besteladvies. Dat hoef je eigenlijk alleen maar te controleren. Je bestelt gewoon iets meer als er bijvoorbeeld een vakantie aan zit te komen. In principe kan ik drie keer per week geleverd krijgen, maar ik geef zelf de voorkeur aan één levering. Zo hou ik het overzicht. Alle Texelaars weten dat ik elke woensdag weer voorraad binnen krijg. Zij zullen dus niet op dinsdag met een grote bestelling komen.”

Functie in de buurt
De tabaksondernemer ziet zijn winkel als een sociale plek voor met name de dorpsbewoners. “De meesten zie ik dagelijks, die komen elke dag een pakje sigaretten halen. Daardoor vraag je vanzelfsprekend af en toe hoe het met ze gaat en als je merkt dat er iets aan de hand is, kun je daarop inspelen. Er zijn eveneens wat mensen die slecht ter been zijn of vanwege een andere reden moeilijk naar de winkel kunnen komen. Zij doen bestellingen op rekening en dan kom ik het brengen. We zitten op een eiland, dus je moet er voor elkaar zijn”, vindt Schaak.
Hij haalt voldoening uit zijn vak vanwege de mensen die hij dagelijks ziet en spreekt. “Ik vind het leuk om hen te assisteren als ze vragen hebben of op zoek zijn naar alternatieven, zoals bijvoorbeeld IQOS. Daar begeleid ik ze graag in.” Een tip die hij aan ondernemers wil meegeven, is dat gastvrijheid in zijn ogen altijd hoog in het vaandel moet staan. “Ik kom zelf uit de horeca, heb daar mijn hele leven in gewerkt. Gastvrijheid en meedenken met je klanten en gasten beschouw ik als de sleutel tot succes”, aldus Schaak.

Toekomst
Volgens Schaak staat de tabakswinkel er in 2030 nog goed bij. “Dan mogen er natuurlijk alleen nog rookwaren verkocht worden bij tabaksspeciaalzaken. Bij gemakswinkels en tankstations geldt dan een verkoopverbod. Dan ben ik dus nog het enige verkooppunt voor shag, sigaretten en rookvrije alternatieven op het hele eiland. De rol van tabaksspeciaalzaak wordt daardoor eigenlijk enorm. Ik ben er in ieder geval klaar voor, want ik heb de winkel natuurlijk al gesplitst.”
Over de toekomst zegt de ondernemer dat hij eventueel bereid is om een tweede vestiging te openen, maar dat hangt vooral af van wat er gebeurt als de andere verkooplocaties sluiten en in hoeverre mensen bereid zijn om van de ene kant van het eiland naar de andere kant te reizen om tabak te halen.

Dit artikel verscheen eerder in Out.of.Home Shops. Abonneren? Klik hier.