Zorgen om horeca-, cultuur-, en recreatiesector nemen toe

ABN Amro: ‘Kwart van de ondernemingen kan gestegen kosten niet doorberekenen’

NIEUWVEEN - Een dagje uit, dat wordt steeds lastiger voor veel gezinnen, als het betalen van de vasten lasten al moeilijk is. Als het dan lukt om een bezoek te brengen aan een dierentuin, restaurant of bioscoop worden er toch concessies gedaan. Eigen eten en drinken mee, bijvoorbeeld. ABN Amro heeft eind vorige maand geconcludeerd dat de zorgen binnen de horeca-, cultuur- en recreatiesector toenemen en dat heeft allemaal te maken met de inflatie én het personeelstekort dat al langer een probleem is.

Met het zomerse weer van de afgelopen maanden zijn veel Nederlanders gaan doen wat eerder door de verplichte sluitingen tijdens de coronapandemie niet kon: ze gingen op pad. De sector krabbelt weer op, maar toch ziet ABN Amro reden tot zorg. Dat heeft alles te maken met het vertrouwen van de horecaondernemers. Dat is van bijna 41 procent in het tweede kwartaal gedaald naar ruim 15 procent in het derde kwartaal. Oftewel: nog maar zo’n 15 procent van de horecaondernemers heeft vertrouwen in de toekomst van zijn of haar zaak. “Inflatie, druk op winstmarges en personeelstekorten zijn de belangrijkste oorzaken van het verslechteren van de stemming”, schrijft ABN Amro op haar website.

Kantelpunt
Dat personeelstekort is al langer aan de gang, maar de tweede en derde lockdown zorgden helemaal voor een grote uitstroom. Toch is er in maart 2022 een kantelpunt geweest. Toen lag het aantal instromers in de sector ver boven het aantal uitstromers. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de combinatie van de afbouw van ‘coronabanen’, zoals bij de GGD, en de hogere startsalarissen.
ABN Amro verwacht dat de arbeidsmarktkrapte verder zal afnemen, zeker gezien de verhoging van de cao-lonen in april van dit jaar en de stijgende faillissementen in de sector. De bank deelde in april nog cijfers over het aantal werkenden in de horecasector. Dat ligt nog onder het niveau van de heropening in de zomer van 2020, laat staan op pre-coronaniveau.

Inflatie
Het CBS meldde in augustus een recordhoogte van de inflatie. De prijsontwikkeling in de energiemarkt zorgt dat de energieprijzen in de afgelopen maanden fors zijn verhoogd. En de consumentenprijzen stegen vorige maand met 9,1 procent, aldus het CBS. Nederland behoort daarmee tot de koplopers in Europa. Hoewel veel consumenten de hand op de knip houden, laten cijfers van ABN Amro uit mei zien dat consumenten nog steeds veel geld uitgeven in vergelijking met 2019, het jaar voor de coronapandemie. Onder andere de horecasector blijkt populair. Consumenten besteedden 39 procent meer in cafés en 26 procent meer in restaurants dan in dezelfde maand in 2019. Het mooie weer en de opluchting van gasten dat ze na twee jaar weer zonder beperkingen op het terras kunnen zitten, speelt daarbij een grote rol. Ook attractieparken en dierentuinen werden goed bezocht vanwege het mooie weer. Bioscopen en musea zitten nog lang niet op het niveau van 2019, maar het verschil wordt kleiner, aldus ABN Amro.

Doorberekenen
Hoewel de cijfers in mei nog positief waren, blijkt uit de laatste onderzoeken van ABN Amro dat er zorgen zijn over het laatste kwartaal van dit jaar. De bank schrijft: “Een kwart van de ondernemingen in de cultuur, recreatie en sport geeft aan de gestegen kosten aan energie, inkoop van voeding, personeel en transport geheel niet te kunnen doorberekenen aan hun klanten en bijna 55 procent kan dit slechts voor een klein deel. Van de ondernemers in de horeca geeft slechts 7,2 procent aan de kosten niet te kunnen doorberekenen, al zegt ruim 62 procent dit maar voor een klein deel te kunnen.”
Voor musea, dierentuinen, bioscopen, theaters en organisatoren van congressen is het doorberekenen van de gestegen prijzen moeilijk, omdat er maar geringe prijsstijgingen zijn. Die waren in juli namelijk niet hoger dan 3 procent.
ABN Amro: “Bij musea, bioscopen en theaters hebben waarschijnlijk de tegenvallende bezoekersaantallen, voornamelijk als gevolg van het mooie weer, tot uitstel van prijsverhogingen geleid. Voor attractieparken zijn de prijzen lastiger te vergelijken doordat ze vaak werken met piek- en daltarieven of met dynamic pricing. Ook de mate van kortingsacties voor attractieparken verschilt sterk per seizoen.”

McDonald’s: vlekkeloze klantreis
Een van de grootste fastfoodrestaurants van Nederland ziet, ondanks de berichtgeving van ABN Amro, het laatste kwartaal van dit jaar met vertrouwen tegemoet. Dat vertelt Eunice Koekkoek, woordvoerder bij McDonald’s. “We kunnen in algemene zin zeggen dat het goed gaat met McDonald’s in Nederland als we naar de verkopen kijken. We zien dat gasten ons ook tijdens de pandemie wisten te vinden en met nieuwe producten weten we ook andere gasten aan te trekken. Maar net als in alle andere branches kennen we de uitdagingen op de arbeidsmarkt en fluctuaties in de logistiek”, zegt Koekkoek. Zo ervaart het bedrijf dat er verdeeld over het land extra collega’s nodig zijn. Op dit moment is er dan ook een landelijke wervingscampagne om nieuwe collega’s te verwelkomen. Koekkoek: “We maken ook gebruik van digitale oplossingen, zoals een bestelzuil. Dat draagt bij aan een vlekkeloze en persoonlijke klantreis, zodat we samen met onze teams nog meer aandacht aan onze gasten kunnen bieden.” Een andere uitdaging in de branche is de gestegen energieprijs. Hoe gaat McDonald’s daarmee om? Gaat de verwarming deze winter een graadje lager? “Nee, onze lobby wordt verwarmd met restwarmte uit de keuken. Vanaf 1 januari maken al onze restaurants gebruik van 100 procent groene energie uit Nederland, van additionele wind- en zonneparken”, legt Koekkoek uit. Hoewel ABN Amro spreekt over zorgen in het laatste kwartaal, ziet McDonald’s dat anders. “We zien de laatste maanden met vertrouwen tegemoet en hopen dan ook dat vele gasten ons weten te vinden om te genieten in onze restaurants, via McDrive of McDelivery.”

Efteling: flexibele krachten
Een dagje uit, dat is niet het meest voor de hand liggend in tijden van inflatie. Toch ziet Steven van Gils, woordvoerder bij de Efteling, dat het park sinds de heropening weer veel bezoekers heeft mogen ontvangen. “Dat ziet er goed uit en we merken echt dat gasten blij zijn dat ze er weer op uit kunnen. De definitieve jaarcijfers zijn pas rond april bekend, maar we hopen de laatste maanden van dit jaar in ieder geval open te blijven. Het enige wat we kunnen doen is afwachten”, stelt Van Gils. ABN Amro schrijft dat de branche weer opkrabbelt na de pandemie, maar dat er toch zorgen zijn. Met name door de inflatie, druk op winstmarges en personeelstekorten. Hoe ervaart de Efteling dat? “Dat is bij ons niet anders dan bij andere organisaties. Vooral personeel is een uitdaging, met name flexibele krachten in de horeca. Dat was tijdens het hoogseizoen een puzzel. Desondanks zijn we hier goed doorheen gekomen, bijvoorbeeld door het inzetten van uitzendkrachten. We kijken wel zoveel mogelijk naar digitale oplossingen, zoals bij het kopen van tickets. En we zijn al een tijdje bezig met bestellen via de app of bestelzuil bij een aantal horecagelegenheden”, legt Van Gils uit. De ontwikkelingen rondom de gestegen energieprijzen worden nauw in de gaten gehouden door het attractiepark, dat het thema duurzaamheid hoog op de agenda heeft staan. “We kijken continu met een kritisch oog naar ons stroom- en gasverbruik. De ambitie is om in 2030 klimaatneutraal te zijn en onlangs hebben we nog 12.000 zonnepanelen geplaatst op ons parkeerterrein. In een deel van het park en de verblijfsaccommodaties hebben we een warmte-koudeopslag, om gasloos te verwarmen.”

Dit artikel verscheen eerder in Out.of.Home Shops. Abonneren? Klik hier.