3 Lukas Wiegman: “Blijf nieuwsgierig, bouw vakkennis op en maak echt contact met je klant.” Eigen foto
Horeca

Goed advies begint niet bij het product, maar bij de klant, stelt wijnsommelier Lukas Wiegman

ROTTERDAM - Consumenten drinken minder, maar stellen hogere eisen aan wat er in hun glas zit. De tijd dat gasten vanzelfsprekend voor een wijnarrangement kiezen, lijkt veranderd. Steeds vaker selecteren ze liever een paar mooie glazen wijn die bij verschillende gangen passen.

Kim Schoonman |

Tegelijkertijd groeit de belangstelling voor bijzondere smaken en alternatieve dranken. Voor wijnondernemer en sommelier Lukas Wiegman ligt de kans in kwaliteit, beleving en een persoonlijk advies. “Mensen vinden het tegenwoordig heel leuk als je ergens echt achter staat.”
Voor Wiegman, eigenaar van wijnrestaurant NOTK en Ex.Cellar, een afsplitsing van NOTK, waar de import en handelsactiviteiten zijn ondergebracht, is het een ontwikkeling die kansen biedt voor iedereen die drank verkoopt. Zijn belangrijkste advies: ken je product, blijf nieuwsgierig en leer vooral je klant kennen.
Wiegman, afkomstig uit Schiedam, volgde de hotelschool en belandde in 2017 in de wijnwereld. Inmiddels combineert hij verschillende ondernemingen met zijn passie voor wijn. Ook nam hij dit jaar deel aan het wereldkampioenschap voor sommeliers, waar hij net buiten de finale eindigde. Zijn gedrevenheid typeert zijn kijk op het vak: wie gasten wil verrassen, moet zelf blijven ontdekken.

Minder drinken, meer kwaliteit
De trend van minder, maar beter drinken is volgens de sommelier duidelijk zichtbaar. “Wij zetten echt in op meer premiumwijnen en schenken veel per glas. Gasten kiezen gedurende de avond graag een aantal wijnen die aansluiten bij de gerechten.” De kennis van consumenten neemt ook toe. Ze weten beter wat ze lekker vinden, stellen gerichtere vragen en durven hun voorkeuren duidelijker uit te spreken. Dat maakt het werk volgens Wiegman interessanter. Er ontstaat meer ruimte voor gesprekken over herkomst, stijl en smaak, in plaats van een gestandaardiseerde presentatie.

Binnen zijn eigen publiek ziet hij verschillen tussen generaties. Oudere gasten hebben vaak al veel geproefd en weten goed wat ze willen. Jongere consumenten, veelal dertigers en tweeverdieners die hun carrière opbouwen, staan volgens hem vaker open voor atypische wijnen en verrassende combinaties. Zo experimenteerde hij met een pairing op basis van sake. De wijnwereld is allang niet meer beperkt tot de klassieke regio’s. Door sociale media en technologische ontwikkelingen krijgen producenten uit uiteenlopende delen van de wereld meer zichtbaarheid. Restaurants en speciaalzaken kunnen daarop inspelen door verder te kijken dan de bekende namen.

Niet alles hoeft wijn te zijn
Over alcoholvrije wijn is Wiegman kritisch, al ziet hij wel degelijk potentie in alcoholvrije dranken. Hij proefde een alcoholvrije wijn van Kolonne Null, gemaakt in samenwerking met het Duitse wijnhuis Schloss Johannisberg, die hem positief verraste. “En toch, als je alcohol uit de wijn haalt, is die textuur en dat mondgevoel gewoon weg.” Veel alcoholvrije wijnen vindt hij daardoor minder overtuigend. Zijn blik op alcoholvrije dranken is echter positief, mits producenten niet proberen wijn na te bootsen. Juist kombucha’s, infusies en kefirs bieden volgens hem interessante mogelijkheden. In restaurants ziet hij steeds meer alcoholvrije dranken waaraan veel aandacht wordt besteed, bijvoorbeeld met fermentatie en bijzondere smaakcombinaties. Zulke creaties kunnen een volwaardige beleving bieden, soms zelfs interessanter dan een traditioneel wijnarrangement. Voor ondernemers ligt hier een kans: geef alcoholvrij een eigen identiteit en behandel het niet als een verplicht alternatief.

Beleving zonder poespas
Dat consumenten kritischer worden, heeft ook gevolgen voor de prijs-kwaliteitverhouding. Uit eten gaan is duurder geworden en gasten verwachten dat de ervaring die prijs rechtvaardigt. Alleen een klassieke wijnkaart presenteren en weinig aandacht besteden aan het verhaal achter de dranken, is volgens Wiegman steeds minder voldoende. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor overdaad. Een bijzondere ervaring hoeft niet vol te zitten met theatrale elementen en ingewikkelde verhalen. Het gaat erom dat het aanbod klopt en dat medewerkers oprecht enthousiast zijn.

“Bij NOTK werken sommeliers en keukenbrigade nauw samen aan wijn-spijscombinaties”, vertelt hij. “Voor het sommeliersmenu kiezen de sommeliers de wijnen, waarna de koks op basis daarvan gerechten ontwikkelen. Dat gezamenlijke proces zorgt voor kennis, betrokkenheid en een verhaal dat aan tafel kan worden overgebracht. Ik denk dat je alles kunt verkopen als je er maar enthousiast over bent.”

"Wie gasten wil verrassen, moet zelf blijven ontdekken"

Durf de klant uit te dagen
Ook medewerkers van drankenspeciaalzaken kunnen daarvan leren. Volgens Wiegman begint goed advies niet bij het product, maar bij de klant. Wie uitsluitend een standaardverhaal afdraait, loopt het risico de werkelijke behoefte van de consument te missen.

Zijn advies is eenvoudig: stel vragen. Wat zoekt iemand? Voor welke gelegenheid is de drank bedoeld? Welke smaken spreken aan? “Door echt contact te maken, kun je beter aansluiten op de wensen van de klant. Daarbij mag een adviseur best een stap verder gaan dan de oorspronkelijke vraag. Wie om een klassieke chablis vraagt, kan bijvoorbeeld worden uitgenodigd iets vergelijkbaars, maar minder bekends te proeven.” De kunst is om dat speels te brengen en de klant niet onder druk te zetten. “Wij zijn gastheren. Het enige wat wij moeten doen, is mensen gewoon een leuke avond bezorgen. Dat betekent ook dat je moet aanvoelen wanneer iemand openstaat voor uitleg en wanneer iemand gewoon wil bestellen wat hij kent.” Goed adviseren is vooral een kwestie van mensenkennis.

Geef je assortiment een eigen gezicht
Een andere valkuil voor ondernemers is volgens Wiegman een gebrek aan strategie in het assortiment. Vooral bij wijn kan veel geld vast komen te zitten in kostbare flessen die nauwelijks worden verkocht. “Een kaart die grotendeels bestaat uit dure bourgognes en champagnes is niet automatisch een goede kaart.”
Consumenten zijn dankzij sociale media en apps beter geïnformeerd over prijzen. Ondernemers moeten daarom kritisch inkopen en nadenken over hun positionering. Welke producten passen bij de zaak? Waarin onderscheidt het assortiment zich van dat van concurrenten? En waarom zou een klant juist hier iets willen kopen?
Wiegman pleit voor een duidelijk eigen profiel: een bepaald land, een specifieke wijnstijl of een aanbod dat elders moeilijk te vinden is. Zo wordt het assortiment niet alleen een verzameling producten, maar ook een reden om terug te komen.

De toekomst is breder dan wijn
Voor de komende vijf jaar verwacht Wiegman dat de consumptie van alcohol per persoon verder afneemt, onder meer door de aandacht voor gezondheid en duurzaamheid. Tegelijkertijd ziet hij groeimogelijkheden voor dranken met een lager alcoholpercentage, zoals hard seltzers en lichtere wijnen. De markt voor bijzondere wijnen zal volgens hem blijven bestaan. Consumenten die bereid zijn te investeren in kwaliteit en in flessen die ze waarderen, zullen er altijd zijn.
Zijn deelname aan het wereldkampioenschap voor sommeliers benadrukt hoe breed het vak inmiddels is. Naast wijn komen onder meer koffie, thee, bier en sake aan bod, evenals kennis over nieuwe druivenrassen en productontwikkelingen. De competitie draait volgens Wiegman vooral om het toetsen van kennis en het omgaan met druk. Zijn belangrijkste les: blijf nieuwsgierig, bouw vakkennis op en maak echt contact met je klant. Een onderscheidend assortiment trekt de aandacht, maar het zijn de mensen die het verschil maken.

Dit artikel verscheen eerder in Out.of.Home Shops. Abonneren? Klik hier.